|
Życiorys harcmistrza Jerzego Gołońskiego odczytano dnia 23 maja 1997 r. z podium Auli Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, podczas I Zlotu Kujawsko-Pomorskiej Chorągwi ZHP i VI Ogólnopolskiego Złazu Seniorów ZHP, z okazji 80-lecia Harcerstwa na Ziemi Toruńskiej. W Zlocie – z Roju „Sosny” w Otwocku – uczestniczyli harcerze: Bogusław Bertel „Pelikan”, Pm. Andrzej Borodzik „Maks”, Władysław „Lisek”, hm. Janusz Komorowski „Antek”, Tadeusz Lewandowski „Ryś”.
Jerzy Gołoński Harcmistrz Jerzy Gołoński urodził się 13 września 1904 r. we Włocławku. Był świadkiem tworzenia się harcerstwa na ziemiach polskich. W 1913 r. wstąpił do drużyny zuchowej „Wilczków” w Koluszkach. W rok później złożył Przyrzeczenia Harcerskie.
Koleje jego losu i harcerskiej służby wiodły przez Wołyń, Łódź, Chełmno aż do Torunia. Tu po pierwszej wojnie światowej, jako drużynowy drużyny imienia Mikołaja Kopernika, poprowadził pierwszy samodzielny obóz w Turzynie. Po ukończeniu w Toruniu seminarium nauczycielskiego podjął prace zawodową, którą łączył z harcerską służbą. Jego „Czarna Trzynastka” jako najlepsza drużyna reprezentowała Chorągiew Pomorską na Zlocie Narodowym ZHP w Spale w 1935 r. przedwojenny dorobek wychowawczy druha Gołońskiego uhonorowano Srebrnym Krzyżem.
W czasie drugiej wojny światowej był więźniem Fortu VII. Szczęśliwie uwolniony, trafił do Warszawy, gdzie rozpoczął działalność konspiracyjną. W internacie dla sierot wojennych utworzył chłopięcą drużynę harcerską. Od 1942 r. ekipa druha Gołońskiego pseudonim konspiracyjny „Długi” stała się aktywną drużyną „Zawiszaków”, a druh Gołoński został hufcowym i jednym z dowódców Roju „Sosna”. Prowadzony przez Długiego internat był Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Druh Gołoński uczestniczył w Powstaniu Warszawskim, a po jego upadku kontynuował pracę w otwockim internacie. Po wojnie prześladowano do za przynależność do AK i wieziono do we Wronkach.
Odbity przez podziemny oddział AK, zmaltretowany i chory, dzięki pomocy nieznanego kolejarza zdołał dotrzeć do Sosnowca. Tam odnalazł rodzinę - matkę i siostrę - i przez pewien czas ukrywał się pod zmienionym nazwiskiem. Na początku 1947 r. druh Gołoński podjął pracę w toruńskim Kuratorium. Jako zastępca hufcowego współorganizował pierwsze powojenne obozy harcerskie. Był wizytatorem i współtwórcą domów dziecka między innymi toruńskiego „Młodego Lasu”. Lubiany przez wychowanków i ceniony przez opiekunów spotykał się z licznymi wyrazami wdzięczności z ich strony. W okresie nasilających się represji stalinowskich druha Jerzego Gołońskiego niesprawiedliwie oskarżonego o „klerykalizm i wywieranie złego wpływu na młodzież”, wyrzucono z pracy, aresztowano i osadzono w więzieniu.
Po odsiedzeniu wyroku trzymany był z dala od młodzieży, inwigilowany przez agentów Urzędu Bezpieczeństwa, pozbawiony jakiejkolwiek możliwości pracy. Dopiero po Październiku’ 1956 roku, gdy odradzało się polskie harcerstwo, dh Gołoński raz jeszcze, bezinteresownie i z wielkim zapałem podjął trud odtworzenia ośrodka ZHP w Toruniu. Pełnił wówczas funkcję Komendanta Hufca Toruń – miasto.
Ostatnie dwa lata życia chory obłożnie, sparaliżowany, pozostał pod troskliwą opieką żony i jednego ze swych wychowanków.
Zmarł 20 sierpnia 1965 roku.
|